Tercüme-Derleme

Nazmü'l-cevâhir

Yazar : Latîfî

Detaylar

Katalog Türü Ahlak
Eser Numarası 349
Eser Adı Nazmü'l-cevâhir
Müellif Tam Künyesi Abdüllatif Çelebi b. Abdullah el-Kastamonî
Müellif Bilinen Kısa Adı Latîfî
Yüzyıl (Hicri) 10.
Yüzyıl (Miladi) 16.
Vefat Tarihi Hicri 990
Vefat Tarihi Miladi 1582
Dil Türkçe
Kütüphane Adı Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon Adı Tercüman
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası 00131-006
Varak Numarası 34b-54a vr.
Yazı Türü Nesih
Eserin Türü Tercüme-Derleme
Eserin Tanıtımı ve İçerik Bilgileri Hz. Ali’nin sözlerinin yer aldığı Nesrü'l-leâlî adlı eserin manzum Türkçe tercümesidir. Müellif bu sözleri -ilk kelimesinin ilk harfine göre alfabetik şekilde- verdikten sonra bir kıta halinde Türkçe'ye tercüme eder. Eserin mukaddime ve hâtimeden müteşekkil kısımları ise mensurdur. Eserinin telif nedenini edebî şekilde birtakım benzetmeler yaparak ifade etmektedir. Buna göre kendisi bir gün hayret denizine düşünce kayığını salarak bu süreçte geçirdiği mânevî serüvenini anlatmaktadır. Bu süreç sonunda şu ifadelere yer verir: "… Bu sebeple ten gemisi kenarda iken, gönül denizinden taşan mâna incilerini ehl-i irfana hediye ederek kıyamete dek hayır dua ile anılmak istedim… Ama ne yazmalıydım ki hem hakkın rızasına uygun olsun hem de halka faydalı olsun. Derken hatırıma Hz. Ali’nin "Nesrü'l-leâlî"si geldi. Gerçekten bu sözlerin her biri halkı tarîk-i hakka yöneltecek nitelikte idi. Binâen aleyh bu sözlerden iki yüz tanesini ikişer beyitle nazma çektim. Ve adını da "Nazmü’l-cevâhir" koydum". Mukaddime ve ilâveten hâtime kısmındaki açıklamalara göre müellif eseri kendisi ve din kardeşlerini doğru yola iletmesi maksadıyla telif ettiğini belirtmektedir.
Eserin Konu Başlıkları Tevhîd/mukaddime. Naat-ı nebevî. Risâlenin telif sebebi. [Konular] 1-5. İman, anne-babaya iyilik, zekâtın malı bereketlendirmesi, dilin afeti, salih amel. 6-10. Sabır, şükür, tevekkül, meveddet, günahlardan kaşınma. 11-15. Tevazu, haya, cömertlik ve sabır, ahlâkın güzelliği, adalet. 16-20. Fakirlerle oturup-kalkma, yolculuğun faydaları, hilim, güzel adâb, güzel ahlâk. 21-25. Hiddet, havf, hırs, infak, rıza. 26-30. Allah dostlarını anma, ölümü hatırlama, gençliği anmanın zararları, sû-i zan, dostaları ziyaret etme. 31-35. Dile sahip çıkma, doğruluk, cahilin susması, helâl yeme, Allah'a güvenen kimseye tabi olma. 36-40. Allah'a itaat, zorluktan sonra kolaylığın gelmesi, cahil dost, hikmet, haset. 41-45. Tok halde durmanın zararları, ölümü unutma, himmet, fısk, ümitsizlik vb. Hâtime.
Sınıflama (Ahlâk Alanı Sınıflaması) Dinî,Genel