Ahlâk-ı şemsiyye

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
Ahlâk-ı şemsî
Dil: 
Türkçe
Sınıflama: 
Felsefî-Memzûc
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Lala İsmâil
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
00237-001
Varak Numarası: 
1b-171a vr.
Hattat/Müstensih: 
Ali Erdebili
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
1064H
Yazı Türü: 
Talik
Eserin Türü: 
Nazîre
Eserin Baskısı: 
-
Eserin Türkçe Çevirisi: 
-
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Ahlâk-ı Şemsî adıyla da anılan bu eser Hüseyin Vâiz-i Kâşifî'nin (ö.910(1505) 900 (1495) yılında Hüseyin Baykara’nın oğlu Ebü’l-Muhsin Mirzâ’ya ithâfen yazdığı Ahlâk-ı Muhsinî adlı Farsça ahlâk eserinin Şemseddin Muhammed Kurd’a ithâfen kaleme alınan Türkçe nazîresidir. Ahlâk-ı Şemsî olarak da bilinen bu eserde Ahlâk-ı Muhsinî’de olduğu gibi felsefî ahlâk konularının yanında dinî-tasavvufî ahlâk konuları da işlenmektedir. Eser toplamda ondört bab ve bir hâtimeden müteşekkildir. Eserde adalet, edep kuralları, ahlâkî konularda nasihatler, sabır, takva, rıza, şükür, nefis, riyazet vb. konuları işlenmektedir. Hâtime kısmında ise çeşitli alanlardaki edep kurallarına yer verilmiştir. Bu kısım "Hulâsa-i Kitâb" başlıklı Farsça nazımla bitirilmiştir.

Konu Başlıkları: 

1-5. Bab: Mekârim-i ahlâk, hükümdarlar, adalet ilkesi, ulemanın ihlâs ve itikadı, mahlukata şefkat gösterme ve cömetlik vasfı.
6-10. Bab: Takva ve verâ…, sabır, şükür ve rızâ, hakaret etmenin kötülüğü, kanâatin övülüp hırs ve tama‘ın kötü görülmesi.
11-14. Bab: Nefs ve riyâzet, âdâb-ı muhabbet ve dostları himaye, haklar, ilm-i firasaet, iyilerle birlikte olup, kötülerin dostluğundan kaçınma, güçlü iken afv(yolunu tercih) etme
Hâtime: Bazı âdâb (kuralları) ve hükemânın zikretmiş olduğu nasihatler: Dört "fasıl"dan oluşmaktadır.
1-4. Fasl: Âdâb-ı muâşeret, …., konuşma âdâbı ve onun gereklilikleri, durma ve hareket etme âdâbı, yemek yeme dâb-ı, köle ve hizmetçi terbiyesi, ilm-i siyaset ve siyaset âdâbı.

Notlar: 

-