el-Mukābesât

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
-
Dil: 
Arapça
Sınıflama: 
Felsefî Ahlâk
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Ayasofya
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
01957-001
Varak Numarası: 
1b-123b vr.
Hattat/Müstensih: 
-
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
879H
Yazı Türü: 
Nesih
Eserin Türü: 
Telif
Eserin Baskısı: 
thk. Muhammed Tevfik Hüseyin, Beyrut: Dârü'l-Âdâb, 1989.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
Muharrem Hilmi Özev, İstanbul: Bordo Siyah Klasik Yayınlar, 2006.
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Akıl, ahlâk, eylem ve ruh üzerine sohbetlerin bulunduğu eserin 1, 3, 4, 5, 7, 10, 11, 16, 21, 37. sohbetlerinin doğrudan ahlâk ile ilgili olduğunu söyleyebiliriz.

Konu Başlıkları: 

1-4. Sohbetler: Ruhun ya da zihnin (en-nefs) temizlenmesi ve beden kaynaklı şaibelerden uzak tutulması, insanın karşıt huyları kendisinde toplamış olması konusunda, ilâhî yasaya dair.
5-10. Sohbetler: Zaman ve mekanın üstünlüğüne, insanların erdem bakımından farklı olmalarına dair, sır saklamaya ve sırların ortaya çıkmasına, yaratıcının fiiline ve bunun zorunlu olarak mı, seçme gücüne bağlı olarak mı, yoksa başka bir biçimde mi gerçekleştiğine dairdir.
11-37. Sohbetler: Doğanın insanların görüş, düşünce, inanç ve akide bakımından farklılaşmaları üzerindeki etkisine dair, insanın, bir konuşmayı sonuca bağladığında bunun ille de teyit edilmesini istemesine dair, nefsin (ruhun), ölümden sonraki durumuyla ilgili olarak yapılan araştırmaların temelinin zan ve vehim olduğuna dair, ‘İnsanlık’ın bir ufuk, insanın da bu ufka doğru ilerleyen bir varlık olduğuna dairdir.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. Mahmut Kaya, “Ebû Hayyân et-Tevhîdî”, DİA, 1994, X, 154-157.