et-Tâc fî ahlâki'l-mülûk

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
-
Dil: 
Arapça
Sınıflama: 
Dinî-Genel
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Ayasofya
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
02827
Varak Numarası: 
78 vr.
Hattat/Müstensih: 
-
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
-
Yazı Türü: 
Nesih
Eserin Türü: 
Telif
Eserin Baskısı: 
haz. A. Zeki Paşa, İstanbul, 1914.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
Saray Adabı: Kitabü’t-tac fi ahlaki’l-müluk, trc. Ali Benli, İstanbul: Klasik, 2015.
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Eserde halifelerin hükümdarların gündelik hayatı ve özellikle eğlence hayatlarına yer verilmekte, yöneticilerin huzuruna çıkma yetkisi bulunan zevata bu çerçevede bir davranış rehberi sunulmaktadır.

Konu Başlıkları: 

1. Bölüm: Hükümdarın huzuruna giriş usulleri ve bu sırada onun yapması gerekenler. Soyluların ve orta tabakanın hükümdara selâm verme ve huzurdan ayrılma usulleri.
2. Bölüm: Hükümdarlarla birlikte yemek âdâbı. Hükümdarın huzurunda az yemek.
3. Bölüm: Nedimlik. Nedimlerin mertebeleri, mutlu hükümdarın diğer bazı özellikleri, hükümdarın meclisinde söze başlama, hükümdarın yaptığı iyilikleri başa kakmaması, meclisinde oturma ve kalkma âdâbı, hükümdarla muhatap olma âdâbı, hükümdarın haremine göz uzatılmaması, hükümdarın huzurunda ses yükseltilmemesi, hükümdarın gıyabında meclisine hürmet göstermek, hükümdarın hilât giydirmesi.
4. Bölüm: Hükümdarın nedimlerinin vasıfları. Hükümdarla oyun oynamak, hükümdarın uyuması, hükümdarın namaz kıldırması, hükümdara yolda eşlik etme âdâbı, hükümdarın isim veya künye ile anılmaması, hacamat, damar açma, ilaç içme, hükümdarı taziye, hükümdarın öfkesi ve rızası, hükümdarın sır saklaması, hükümdarın ülkeye hıyanet edenleri sınaması, hükümdarın merhameti ve hoşgörüsü, hükümdarın vefa sahibi kimselere ikramı, hükümdarla konuşma âdâbı, hükümdarın huzurundan ayrılma usulleri, elçilerin seçilmesi, şehzâdenin babasına karşı davranış tarzı, hükümdarın cömertliği ve haya duygusu, hükümdarın hasta olması, hükümdarın yakınlarına hediye vermesi, hükümdarın nevruz ve mihrican hediyeleri, hükümdarın eğlencesi ve içkisi, hükümdarın giyim kuşamı ve güzel koku kullanması, hükümdarın raiyyeden birini ziyareti, hükümdarın bayramlarda raiyyenin şikâyetlerini dinlemesi, hükümdarın etrafındakiler ve raiyyesi hakkında bilgi toplaması, hükümdarın devleti ilgilendiren önemli olayları ele alması, hükümdarın savaşta hileye başvurması.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. Ramazan Şeşen, "Cahiz", DİA, VII, 1993, 20-24.