Kelîle ve Dimme

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
Tercemetü Kelîle ve Dimme
Dil: 
Arapça
Sınıflama: 
Dinî-Genel
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Laleli
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
01793-003
Varak Numarası: 
95b-222b vr.
Hattat/Müstensih: 
-
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
1122H
Yazı Türü: 
Arabî
Eserin Türü: 
Tercüme
Eserin Baskısı: 
haz. Mustafa Lutfî Menfelûtî, Beyrut: Dârü'l-Kitâbi'l-Arabi, 1966.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
Ulvi Murat Kılavuz, İstanbul: İz Yayıncılık, 2009.
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Abdullah b. Mukaffa‘, Pehlevîce’den tercüme ettiği bu eser için, çeşitli yönlerden güzel nakiller, söz, hikâye ve misallerden oluştuğunu ve âlimlerin bilgilerinden istifade edilmesi için icat ettikleri bir vesile olduğunu, hikmetli ve eğlenceli olmasından dolayı çok kişiye hitap ettiğini söylemektedir. Yazarın kitabı hangi sebeplerle yazdığı, kitabı hayvanlara ve dilsiz varlıklara söyletirken verdiği çeşitli misallerle neyi kastettiği bilinmeli ki kasdı, ne sonuçlar çıkarılabileceği anlaşılabilsin. Kitabın dört hedefi bulunmakta ve bunların hayvanların diliyle yazılması suretiyle şu maksatlar gözetilmektedir: Eğlenceye düşkün gençlerin okuması için hayvanların kurnazlığı kullanılmış, hükümdarların eğlenmeleri için hayvanların düşünce ve hayalleri çeşitli renk ve şekillerde konulmuş, hükümdar ve halk arasında çok okunup faydalanılması amaçlanmış ve dördüncü maksat olarak da buradaki bilgilerin filozoflara mahsus olduğunu söylenmiştir.

Konu Başlıkları: 

1. Kitap: Aslan ile öküz. 2.Kitap: Dimme'nin durumu, tasmalı güvercin, baykuşlar ve kargalar, maymun ile kaplumbağa, zâhid ile gelincik, fare ile kedi, hükümdar ile kuş Fenze, aslan ile çakal, dişi aslan-avcı ve çakal, îlaz-belâz ve irahi, zâhid ile misafir, seyyah ile kuyumcu, şehzâde ile arkadaşları, güvercin-tilki ve balıkçıl.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. İsmâil Durmuş, "İbnü’l-Mukaffa", DİA, 2000, XXI, 130-134.