Menâzilü’s-sâirîn

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
-
Dil: 
Farsça
Sınıflama: 
Dinî-Tasavvufî Ahlâk
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Hacı Mahmud Efendi
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
02868
Varak Numarası: 
25 vr.
Hattat/Müstensih: 
-
Yazma Kayıt Yeri: 
Çorum
Yazma İstinsah Tarih: 
01229H
Yazı Türü: 
Nesih
Eserin Türü: 
Telif
Eserin Baskısı: 
haz. Muhammed Nisai, Kahire: Matbaatü's-Saade, 1908.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
Tasavvufta Yüz Basamak: Menazilü’s-sairin, trc. Abdurrezzak Tek, Bursa: Emin Yayınları, 2008.
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Hak yolcularının menzillerine vâkıf olmayı isteyenlere cevap olarak on kısım ve her kısmı on fasla ayırdığı yüz makamdan oluşmaktadır. Mukaddimede bu makamların seyrü sülûke niyet, gurbete girmek ve fena yolunda tevhîdin hakikatine cezbeden müşahedeye varmak olarak üç mertebe olduğunu söyleyerek bu mertebeleri üç hadis-i şeriften hareketle açıklamıştır.

Konu Başlıkları: 

On kısım ve her kısımda on babtan oluşmaktadır:
1. Kısım: Bidayet (başlangıç):
Yakaza, tevbe, muhasebe, inâbe, tefekkür, tezekkür, i‘tisâm, firar, riyazet, sema.
2. Kısım: Ebvab (giriş):
Hüzün, havf, işfak, huşû, ihbât (alçak gönüllülük), zühd, vera‘, tebettül, recâ, rağbet.
3. Kısım: Muamelat:
Riayet, murakabe, hürmet, ihlâs, tehzîb, istikamet, tevekkül, tefviz (en üst tevekkül), sika, teslimiyet.
4. Kısım: Ahlâk:
Sabır, rıza, şükür, haya, sıdk, îsar, ahlâk, tevazu, fütüvvet, inbisad (ferahlık).
5. Kısım: Usûl:
Kasıt, azim, irade, edeb, yakîn, üns, zikr, fakir, zengin, murad makamı.
6. Kısım: Vadiler:
İhsan, ilim, hikmet, basiret, feraset, tâzim, ilham, sekinet, itmi’nan, himmet.
7. Kısım: Ahval:
Muhabbet, gayret, şevk, sıkıntı (kalak), susuzluk (ataş), vecd, dehşet, hayret (heyâman), berk, zevk.
8. Kısım: Velâyetler:
Lahz, vakit, safa, sürûr, nefs, gurbet, ğaybet (kendini kaybetme), temekkün
9. Kısım: Hakikatler:
Mükâşefe, müşahede, muayenet, hayat, kabz, bast, sekr, sahv, ittisal, infisal.
10. Kısım: Nihayetler:
Marifet, fena, beka, tahkik, telbis, vücûd, tecrid, tefrîd, cem‘, tevhîd.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. Tahsin Yazıcı-Süleyman Uludağ, “Hâce Abdullah Herevî”, DİA, 1998, XVII, 222-226.