Mesâlihu’l-ebdân ve’l-enfüs

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
-
Dil: 
Arapça
Sınıflama: 
Felsefî Ahlâk
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Ayasofya
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
03740
Varak Numarası: 
140 vr.
Hattat/Müstensih: 
-
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
-
Yazı Türü: 
Nesih
Eserin Türü: 
Telif
Eserin Baskısı: 
haz. Fuat Sezgin, Frankfurt am Main, Institut für Geschichte der Arabisch-Islamischen Wissenschaften: 1998.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
Mesalihu'l-ebdan ve'l-enfüs: Beden ve Ruh Sağlığı, nşr.-trc. Nail Okuyucu-Mehmet Zahit Tiryaki, İstanbul: Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı, 2012.
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Müellif mukaddimede açıkladığına göre insanın faydalı olan şeyleri elde etmesi ve zararlı olanlardan kaçınması için aracı, kendi ruhu ve bedenidir. Beden sağlığına dair kitaplar olmakla birlikte ruh sağlığıyla ilgili kitapların olmadığını söyler.

Konu Başlıkları: 

Birinci Kısım:
1-3. Bab: Bedenlerin korunmasına olan ihtiyaç ve bunun faydası, varlığın temel unsurlari, insanın tabiatı, yaratılışı ve organların oluşumu, yerleşim yerleri, sular ve havaların düzenlenmesidir.
4-6. Bab: Sıcak ve soğuktan koruyan barınak ve elbiselerin düzenlenmesi, yiyeceklerin düzenlemesi, insanın beslendiği gıdaların çeşitleri, yemeğin yapılışı, yer vakitleri, yemeğin miktarı, yemek çeşitlerinin düzenlenmesi, yemeğin nasıl yenileceği, içeceklerin düzenlenmesidir.
7-9. Bab: Kokulu maddeler, kokulu maddelerin tabiatı, fayda ve zararları, kokulu maddelerin çeşitleri, güzel kokuların kullanımında yapılacak düzenlemeler, uykunun düzenlenmesi, uykunun mahiyeti, uyuma sebebi ve uykunun faydaları, uyku vakitleri ve çok uyumaktan meydana gelen hastalıklar, cinselliğin düzenlenmesi, cinselliğin tarifi, ona olan ihtiyaç, bunun faydaları ve zararları, cinsellik için uygun mizaç ve bu güce yardımcı olmak ve artırmak için yapılacak destekler, cinsel ilişki için uygun vakitlerdir.
10-13. Bab: Hamama girmenin düzenlenmesi, hamama girme vakitleri, hamama girilmemesi gereken durumlar, sağlığın korunması için yapılması gereken egzersizler, masajın düzenlenmesi, semanın düzenlenmesi, sıhhatin tekrar kazanılması.
İkinci Kısım:
1-3. Bab: Ruhun maslahatlarının düzenlenmesine olan ihtiyaç, ruh sağlığının korunması, kaybedildiğinde ruh sağlığını tekrar kazanmanın yolu.
4-6. Bab: Ruhsal rahatsızlıklar ve bunların sayımı, öfkenin kontrol edilmesi ve uzaklaştırılması, korku ve paniğin teskin edilmesi.
7-8. Bab: Üzüntü ve hüznün uzaklaştırılması, iç konuşmalar ve vesveseden kurtulmak için çareler.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. İlhan Kutluer, “Ebû Zeyd Belhî”, DİA,1992, V, 412-414.