Mesâvi’l-ahlâk ve mezmûmühâ

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
-
Dil: 
Arapça
Sınıflama: 
Dinî-Genel
Kütüphane: 
Kastamonu İl Halk Kütüphanesi
Koleksiyon: 
-
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
03489-02
Varak Numarası: 
102b-163b vr.
Hattat/Müstensih: 
Abdülkadir b. Ali el-Ezherî
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
-
Yazı Türü: 
Nesih
Eserin Türü: 
Telif
Eserin Baskısı: 
haz. Mustafa b. Ebü'n Şelebi, Cidde: Mektebetü's-Sevadi, 1992.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
-
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Hadis, sahabe kavli ve rivâyetlerle kötü ahlâk konuları işlenmiştir.

Konu Başlıkları: 

Birinci Cüz:
1-3. Bab: Kötü olan ahlâkın çirkinliği, mümini lânetlemek ve tekfir etmenin kötülüğü, insanlara kötü söz söyleme ve kusurlarını araştırma (sebbü’n-nâs ve tenâvüli ağrâzihim).
4-6. Bab: Edebe aykırı söz, birbirine ve hayvanlara lânet etme, kişinin babasına kötü söz söylemesi ve kabalığından dolayı beddua etmesi.
7-9. Bab: Ailesinden uzaklaşan kişi hakkında, ölmüşlere kötü söz söylemenin kerih olması, yalan ve ehline getirdiği kötülük.
10-11. Bab: Mazeretlerle yalanı gizlemek, müsaade edilen yalan.
İkinci Cüz:
1-3. Bab: Kötülükten olan gıybet, gıybetin kefareti, kötü olan nemimeyle uğraşmak.
4-6. Bab: Ebeveyne itaat etmeme ve kabalığından itaati kesmesi, sıla-i rahmi kesmek, ifkākın zemmi ve ondan Allah’a sığınmak.
7-8. Bab: Nifakın ortaya çıkması ve yayılması, öfkenin zemmi ve öfke esnasındaki durum.
Üçüncü Cüz:
1-3. Bab: Cimriliğin zemmi ve kötülüğü, kötü komşuluk ve zemmi, sözünde durmamanın kötülüğü.
4-6. Bab: hayasızlığın kötülüğü ve zemmi, insanların günahlarını yaymanın kötülüğü, kişinin günahkâr ailenin yanına girmesi.
7-9. Bab: Cima ile övünme ve ailesinde olanları anlatması, livata ve hakedilecek azap, kadınlara arkadan yaklaşmanın nehyi ve kötülüğü.
Dördüncü Cüz:
1-3. Bab: Zina ve cezası, sözünden dönmek, üç dört kişi birlikte iken içlerinden ikisinin fısıldaşmasının keraheti
4-6. Bab: İki kişinin arasına girmek ya da izin istemeden yanlarına girmenin keraheti, kişinin müslüman kardeşinin yanında üç günden fazla kalması, babasının eşiyle evlenmenin günahı.
7-9. Bab: Mahremlere karşı haddi aşmak ve günahı, gurur ve kibirin zemmi, insanlara zarar vermenin kötülüğü
10-12. Bab: İnsanlara zulmetmenin kötülüğü, Allah’ın gazabıyla cezalandırılacak iki kişi, mazluma yardım etmenin fazileti.
Beşinci Cüz:
1-3. Bab: Dünyadan zulümle bir şey edinmenin günahı, müslüman kardeşinin hakkını gözetmeyip zalime yardım eden kişi, müslüman kardeşinden alay ederek bir şey almasının kötülüğü.
4-6. Bab: Kişinin iddia edilen sözlerin üzerine katmasının kötülüğü, özür gerektiren sözler söylemenin kötülüğü, özrü kabul etmemenin kötülüğü.
7-10. Bab: Hayırsızlarla dostuk etmenin kötülüğü, lakap takmanın kötülüğü, hasedin kötülüğü ve ondan Allah’a sığınmak, hamama girme, tek başına yolculuk etme vb.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. M. Yaşar Kandemir, “Harâitî,”, DİA, 1997 XVI, 92.