Tafsîlü’n-neş’eteyn ve tahsîlü’s-saâdeteyn

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
-
Dil: 
Arapça
Sınıflama: 
Dinî-Tasavvufî Ahlâk
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Ayasofya
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
01711-002
Varak Numarası: 
41-103 vr.
Hattat/Müstensih: 
-
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
0868H
Yazı Türü: 
Nesih
Eserin Türü: 
Telif
Eserin Baskısı: 
haz. Muhammed Tahir el-Cezairi, Beyrut: 1319.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
trc. Lütfi Doğan, İstanbul: Fatih Gençlik Vakfı, 1974.
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Müellif bu kitabın dünyaya gelişi, âhirette yeniden dirilmeyi ve iki cihanda saâdetin elde edilmesinin yollarını açıklayacağını söyler.

Konu Başlıkları: 

1-3. Bölüm: İnsanın nefsini bilmesine dair, varlık türleri ve bunlar arasında insanın yeri, insanın yaratıldığı temel unsurlar.
4-6. Bölüm: Nesnelerin özellik ve istidatlarının insanda öz olarak mevcut olduğu, insanın tedrici olarak yaratılması ve kâmil hale gelmesi, nesnelerin özellik ve istidatlarının insanda mevcut olduğu ve tezahür ettiğine dair.
7-9. Bölüm: İnsanın mahiyetine dair, insanın iki cihan saâdeti elde etmeye elverişli olarak yaratılmış olması, insanın zatının temsil ve tasviri.
10-12. Bölüm: Âlemin ve insan dışındaki varlıkların insan için yaratılmış olması, insanın yaratılmasındaki hikmete dair, insanları birbirinde farklı olmaları.
13-15. Bölüm: İnsanların farklı olmalarının sebepleri, peygamberlik ve peygamberlerin bütün yaratılmışlara üstün olduğu, bütün varlıklara fayda ve maslahatlarına uygun olan doğru yolun gösterildiğine dair.
16-18. Bölüm: İnsanın saâdeti ve bunu istemesi, insanın dünyadaki durumu ve dünyada elde etmeye muhtaç olduğu şeyler, akıl ile şer-i şerifin birbirlerine yardımcı olduğu ve birbirlerine muhtaç olduklarına dair.
19-21. Bölüm: Şer-i şerifin fazileti ve üstünlüğüne dair, şer-i şerife itaat etmeyen ve Allah’a ibadet etmeyen kimsenin kâmil bir insan olamayacağına dair, insanın fiil ve davranışlarında dini hükümlerle ilgili olanları.
22-24. Bölüm: İbadetin tarifi ve hakikatleri hakkında, ilim ve amel yönünden ibadetin türleri, ibadetten maksat nefsi her bakımdan temizleyip arındırmak ve ona tam sıhhatini kazandırmaya dair.
25-27. Bölüm: Temizlenmeleri şer-i şerifle mümkün olan mânevî hastalıklar, hastalıklar ve murdarlıkları giderilmesi gereken ruhî istidatlar ve bunları meydana getiren hususlar, insanın nefsini ıslah edecek fıtratta olmasına dair.
28-30. Bölüm: İnsanın kötülüğe, rezîlete düşmesinin ve faziletten geri kalışının sebeplerine dair, insanların durumları, yerleri, övülmeye değer yahut yerilmesi gereken işleri ve bu işlerin yollarına dair, insanların iyilik ve kötülük yolundan tekrar geri dönüp dönemeyeceklerine dair.
31-33. Bölüm: Saâdetin kazanılmasında insanın gücü dahilinde olanlar, öldükten sonra dirilmenin ispatı, ölümün üstünlüğü ve öldükten sonra insan için hasıl olacak saâdetlere dair, meleklerden daha yüce kılındığı zaman insanın üstünlüğü ve faziletine dair.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. Ömer Kara, “Râgıb el-İsfahânî”, DİA, 2007, XXXIV, 398-401.