Tehzîbü’l-ahlâk ve tathîrü’l-a‘râk

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
Tahâretü'n-nefs, Tehzîbü'l-ahlâk
Dil: 
Arapça
Sınıflama: 
Felsefî Ahlâk
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Ayasofya
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
01747-001
Varak Numarası: 
1b-241a vr.
Hattat/Müstensih: 
Ali ibnü't-Tâî
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
-
Yazı Türü: 
Talik
Eserin Türü: 
Telif
Eserin Baskısı: 
haz. İbnü'l-Hatîb, [y.y.]: el-Matbaatü'l-Asriyye, 1977.
Eserin Türkçe Çevirisi: 
Abdulkadir Şener-Cihat Tunç-İsmet Kayaoğlu, İstanbul: Büyüyenay Yayınları, 2013.
Telif Tarihi: 
-
Tanıtım: 

Eserin mukaddimesinde müellif amacı hakkında; nefsimiz için güzel fiillerin kendiliğinden ve zorlama olmaksızın sadır olduğu bir ahlâk elde etmenin ancak sanatla ve eğitimle olacağını ve bunun yolunun da nefsimizin ne olduğunu, nasıl olduğunu, niçin var olduğunu bilmemizle mümkün olacağını söylemektedir. Nefsimizin amacını, gereği gibi yerine getirdiğimizde yüce mertebeye ulaştıran kuvve ve melekelerini bileceğimizi söylemekte; bu mertebeye ulaşmamızın engellerini, onu arındırarak kurtulmasını sağlayacağımızı ve onu kötülükle bürüyerek zarara uğratacağımızı bildirmektedir.

Konu Başlıkları: 

1. Bölüm: İnsan nefsinin tanımları ve güçleri hakkındadır: İnsan nefsinin tanımı, nefsin ne cisim ne de cismin bir parçası olmadığı, duyuların yanılması, nefsin fazileti, amelî felsefe, Saâdetleri elde etmek için yardımlaşma, nefsin güçleri ve bunların kaynakları, dört fazilet ve bunların kaynakları, hikmetin kapsamına giren faziletler, iffetin kapsamına giren faziletler, yiğitliğin kapsamına giren faziletler, cömertliğin kapsamına giren faziletler, adaletin kapsamına giren faziletler, faziletlerin itidal olması.
2. Bölüm: Ahlâk ve huy, ahlâk sanatı hakkındadır: Ahlâk ve huy, Galinos’un görüşü, Aristo’nun görüşü, gençlerin Ahlâkı, Ahlâk sanatının sanatların en üstün olması, bilme ve yapma gücü, en yüksek derece ve en yüce mutluluk, mutluluğun bedenî zevkte olduğunu sananlar hakkında, Galinos’un görüşü, güçlerin dereceleri ve üstünlüğü, fazileti isteme ve eksiklikten kaçınmanın yararı, insan, hükümdar, yırtıcı hayvan, domuz, gençlerin ve çocukların eğitimi, çocukları yetiştirme kuralları, yemek kuralları, giyinme kuralları, oturup kalkma kuralları, üstün etkileri.

Notlar: 

Detaylı bilgi için bk. Mehmet Bayraktar, “İbn Miskeveyh”, DİA, 1999, XX, 201-208.