Tercüme-i Ahlâk-ı Muhsinî

Eserin Anılan Diğer İsimleri: 
-
Dil: 
Türkçe
Sınıflama: 
Felsefî-Memzûc
Kütüphane: 
Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi
Koleksiyon: 
Reşid Efendi
Koleksiyon (Demirbaş) Numarası: 
01077
Varak Numarası: 
1b-182bvr.
Hattat/Müstensih: 
-
Yazma Kayıt Yeri: 
-
Yazma İstinsah Tarih: 
-
Yazı Türü: 
Talik
Eserin Türü: 
Tercüme
Eserin Baskısı: 
-
Eserin Türkçe Çevirisi: 
-
Telif Tarihi: 
0957H
Tanıtım: 

Ahlâk-ı Muhsinî’nin ilk mütercimi olan müellif eseri Kütahya valisi olan Şehzâde Bâyezid için yazmıştır. Eserin mukaddimesinde Hz. Peygamber'in ahlâkını işleyen şu âyet ve hadisler zikrederek bunlara dair açıklamalar yapılmaktadır: "Şüphesiz sen yüce bir ahlâk üzeresin", "Şüphesiz ben güzel ahlâkı tamamlamak üzere gönderildim.", "Allah'ın ahlâkıyla ahlâklanın".
Eser toplam kırk babtan müteşekkildir.

Konu Başlıkları: 

1-5. Bab: İbâdet, ihlâs, dua, şükür, sabır.
6-10. Bab: Rızâ, tevekkül, haya, iffet, edeb.
11-15. Bab: Ulüvv-i himmet, azm, cidd ü cehd, sebât, adâlet.
16-20. Bab: Afv, hilim, hulk u rıfk, şefkat, hayrât.
21-25. Bab: Sehâvet ü ihsân, tevâzu, emânet, ahde vefâ, sadâkat.
26-30. Bab: İncâh-ı hâcât, teennî ve teemmül, meşveret, hazm, şecâat.
31-35. Bab: Gayret, siyâset, teyakkûz, firâset, kitmân-ı esrâr
36-40. Bab: İgtinâm-ı fırsat, riâyet-i hukuk, sohbet-i ahyâr, def‘-i eşrâr, tertîb-i hâdem ü haşem.

Notlar: 

M. Nazif Şahinoğlu Ahlâk-ı Muhsinî'nin ilk mütercimini Azmî Efendi olarak belirtmektedir. Ancak Azmî Efendi tercümesi hicrî 974 yılında tamamlanmıştır. Firâkî Abdurrahman Çelebî'nin tercümesi ise hicrî 957 yılında nihayete ermiştir. Dolayısıyla Şahinoğlu'nun belirttiği gibi ilk tercüme Azmî Efendi'nin Enîsü‟l-ârifîn adlı tercümesi değildir. Buna göre ilk müterim Firâkî Abdurrahman Çelebî'dir. Detaylı bilgi için bkz. M. Nazif Şahinoğlu, “Ahlâk-ı Muhsinî” DİA(Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi), İstanbul, 1989, II, s.17.